WordPress Güvenlik Yedeği Alma: Site Bozulmadan Önce Dosya ve Veritabanını Koruma Planı

WordPress yedek alma işleminde yalnızca veritabanını indirmek yeterli değildir. Güvenli bir yedek; WordPress dosyalarını, medya arşivini, tema ve eklentileri, yapılandırma dosyalarını ve veritabanını birlikte kapsar. Büyük bir güncelleme, tema değişikliği veya sunucu taşıması öncesinde önce tam yedek alın, ardından bu yedeğin açılabilir olduğunu kontrol edin.

Değişiklikten önce tam yedek planı oluşturun

Yedekleme zamanını sitenin güncellenme sıklığına göre belirleyin. Her gün yazı, sipariş veya kullanıcı verisi oluşuyorsa günlük otomatik yedek daha uygundur. Daha seyrek güncellenen bir tanıtım sitesinde haftalık yedek yeterli olabilir; ancak kritik bir işlemden hemen önce ayrıca manuel yedek alınmalıdır. İlgili ayrıntılar için Yazılım ve Web kategorisindeki ilgili yazılar içeriği de değerlendirilebilir.

İşleme başlamadan önce şu bilgileri not edin:

• Hosting paneline, FTP/SFTP hesabına ve veritabanı yönetim aracına erişim.
• WordPress sürümü ile etkin tema ve eklentilerin listesi.
• Veritabanı adı, kullanıcı adı ve tablo ön eki.
• Son yedeğin oluşturulma tarihi ve saklandığı konum.

Bu kayıtlar, geri dönüş sırasında hangi bileşenlerin yeniden kurulacağını anlamayı kolaylaştırır. WordPress yedek alma sürecini yalnızca bir indirme işlemi değil, geri dönüş planı olarak düşünmek gerekir.

WordPress dosyalarını ve wp-content klasörünü saklayın

Dosya yedeğinde sitenin kök dizinindeki yapılandırma dosyaları ve içerik klasörleri korunmalıdır. Özellikle wp-content klasörü; yüklenen görselleri, kullanılan temaları, eklentileri ve bazı eklentilerin oluşturduğu özel dosyaları barındırır.

• wp-content/uploads: medya kitaplığındaki görseller, belgeler ve diğer yüklemeler.
• wp-content/themes: etkin ve kullanılmayan tema dosyaları.
• wp-content/plugins: eklenti dosyaları ve bazı eklenti ayarlarının oluşturduğu içerikler.
• wp-config.php: veritabanı bağlantısı ve siteye özel yapılandırma bilgileri.
• .htaccess: Apache sunucularda yönlendirme ve erişim kuralları; her sunucuda bulunmayabilir.

Hosting panelindeki dosya yöneticisi, FTP/SFTP veya sunucunun yedekleme özelliği kullanılabilir. Arşiv oluştururken dosyanın tamamlandığını kontrol edin; yarıda kalan bir ZIP dosyası, varmış gibi görünen ancak kullanılamayan bir yedek oluşturabilir.

phpMyAdmin ile veritabanını dışa aktarın

WordPress yazıları, sayfaları, kullanıcıları, ayarları ve birçok eklentinin tuttuğu bilgiler veritabanında bulunur. Dosyalar sağlam olsa bile veritabanı yoksa içerik ve site ayarları eksik kalabilir. Bu yüzden WordPress yedek alma sırasında veritabanı ayrı bir dosya olarak da dışa aktarılmalıdır.

1. Hosting panelinden phpMyAdmin veya sunucunuzun sunduğu veritabanı aracını açın.
2. WordPress kurulumunda kullanılan veritabanını seçin.
3. Tabloların siteye ait olduğunu, tablo ön ekinin doğru olduğunu kontrol edin.
4. Dışa aktar bölümünde hızlı veya özel aktarım seçeneğini açın.
5. SQL biçimini seçip dışa aktarma işlemini başlatın.
6. İnen SQL dosyasını tarih ve site adı içeren anlaşılır bir adla saklayın.

Tablo ön eki her kurulumda aynı olmayabilir. Bu nedenle yalnızca varsayılan adlara bakarak tablo seçmeyin. Büyük veritabanlarında dışa aktarma sınırları veya zaman aşımı görülebilir; böyle bir durumda hosting desteğinin sunduğu yedekleme aracı ya da komut satırı yöntemi gerekebilir.

Otomatik yedekleri tek kopya olarak bırakmayın

Bir yedekleme eklentisi dosya ve veritabanını belirli aralıklarla kaydedebilir. Eklenti seçerken yalnızca otomatik çalışmasına değil, dosya ve veritabanını ayrı ayrı yedekleyebilmesine, eski kopyaları silme politikasına ve yedekleri farklı bir depolama alanına aktarabilmesine bakın.

Otomatik sistem için basit bir saklama politikası belirleyin:

• Son birkaç günlük yedeği kısa süreli geri dönüşler için koruyun.
• Haftalık veya aylık birkaç kopyayı daha uzun süre saklayın.
• Başarısız görevleri ve depolama kotasını düzenli kontrol edin.
• Yedekleme eklentisini ve WordPress çekirdeğini güncel tutun.

Otomasyon, kontrol edilmeyen bir yedekleme planı değildir. Görev başarıyla tamamlandı bildirimi, dosyanın gerçekten indirilebilir ve kullanılabilir olduğunu tek başına kanıtlamaz.

Yedekleri site dışı ve güvenli saklayın

Yedek yalnızca sitenin bulunduğu sunucuda tutulursa sunucu arızası, hesap erişimi kaybı veya yanlışlıkla silme durumunda asıl kopya ile yedek aynı anda kaybolabilir. En az bir kopyayı farklı bir depolama konumunda saklayın.

Yedek klasörünü herkese açık web dizininde bırakmayın. İndirme bağlantısı tahmin edilebilen SQL veya ZIP dosyaları hassas bilgiler içerebilir. Depolama hesabında güçlü ve benzersiz parola, mümkünse iki aşamalı doğrulama ve sınırlı erişim kullanın. Eski yedekleri sınırsız biçimde biriktirmek yerine saklama süresini ve silme sorumluluğunu netleştirin.

Geri yüklemeyi geçici ortamda test edin

Çalıştığını varsaydığınız yedeği doğrudan canlı sitede denemek yeni sorunlara yol açabilir. Mümkünse staging alanında veya geçici bir test kurulumunda önce dosyaları, ardından veritabanını geri yükleyin. Test ortamında alan adı farklıysa bağlantıların ve görsellerin doğru adrese çevrilmesi gerekebilir.

Kontrol listesinde şu maddeler bulunmalı:

• Ana sayfa, yazılar ve sayfalar açılıyor mu?
• Görseller ve indirilebilir dosyalar görünüyor mu?
• Yönetici paneline giriş yapılabiliyor mu?
• Menüler, kalıcı bağlantılar ve formlar çalışıyor mu?
• Tema ayarları, widget’lar ve kritik eklentiler doğru mu?
• Site HTTPS üzerinden açılıyor ve hatalı yönlendirme üretmiyor mu?

Geri yükleme testi, WordPress yedek alma planının en çok ihmal edilen ancak en değerli adımıdır. Testte hata çıkarsa canlı sitede sorun yaşanmadan önce eksik dosyayı veya uyumsuz sürümü bulabilirsiniz.

Site bozulduğunda geri dönüş sırası

Önce sorunun kapsamını belirleyin ve mümkünse mevcut bozuk durumun da bir kopyasını alın. Ardından bakım sayfası göstererek yeni veri girişini durdurun. Tam geri dönüşte genellikle dosyalar ve veritabanı aynı zaman aralığına ait yedeklerden yüklenmelidir; farklı tarihlerden alınan kopyalar içerik uyuşmazlığı oluşturabilir.

1. Canlı siteyi ve mevcut durumunu güvenceye alın.
2. Dosya yedeğini sunucuya geri yükleyin.
3. İlgili veritabanını SQL yedeğinden içe aktarın.
4. wp-config.php bağlantı bilgilerinin sunucuyla uyumlu olduğunu kontrol edin.
5. Kalıcı bağlantıları yönetim panelinden yeniden kaydedin.
6. Giriş, medya, formlar, menüler ve kritik sayfaları test edin.

Hosting ortamının PHP sürümü, veritabanı türü veya dosya izinleri değiştiyse geri yükleme sonrasında ek uyarlama gerekebilir. Sorunun kaynağı belirsizse canlı dosyaları rastgele silmek yerine hosting desteğinden yardım alın.